Komputer bez oprogramowania jest jedynie bezużyteczną skrzynką. Aby tchnąć w niego życie trzeba dodać do niego myśl człowieka zawartą w oprogramowaniu. Dopiero połączenie tych dwóch elementów – sprzętu (ang. hardware) i oprogramowania (ang. software) – tworzy środowisko, w którym można wykonywać różnorodne zadania.

Sprzęt i oprogramowanie tworzą system komputerowy.

Rysunek 2. System komputerowy

Oprogramowaniem bez którego nie może dziś istnieć (w zasadzie) system komputerowy jest system operacyjny.

System operacyjny jest programem albo grupą programów, które pełnią w systemie komputerowym szczególną rolę.

System operacyjny powinien spełniać dwa podstawowe zadania:

·        tworzyć wygodne i wydajne środowisko dla użytkownika systemu;

·        zapewniać wydajną i bezawaryjną pracę wszystkich komponentów systemu komputerowego.

W celu spełnienia tych zadań system operacyjny musi realizować następujące funkcje:

System operacyjny zarządza pracą wszystkich elementów wchodzących w skład systemu komputerowego. Jego zadanie polega na dostarczaniu odpowiednich mechanizmów do właściwego użycia zasobów systemu i do pracy programów użytkowych. Tworzy on środowisko do pracy innych programów.

System operacyjny ma pod swoją opieką wiele różnych zasobów wchodzących w skład systemu komputerowego. Zasoby te – takie jak obszar pamięci operacyjnej, pamięci zewnętrznej, czas procesora, dostęp do magistrali danych itp. – są potrzebne różnym programom po to, aby mogły prawidłowo wykonywać swoje zadania. Rolą systemu operacyjnego jest odpowiedni przydział (dystrybucja) zasobów poszczególnym programom, które zgłaszają potrzebę ich wykorzystania.

Tak więc programy użytkowe, które potrzebują skorzystać z określonego zasobu komputera muszą zgłosić się do systemu operacyjnego z prośbą o przydzielenie im tego zasobu. Jednym słowem, składają zamówienia na potrzebne zasoby. System operacyjny rozpatruje te zamówienia i decyduje o ich realizacji.

Rysunek 3. Funkcje systemu operacyjnego

Podczas pracy wielu programów mogą pojawiać się konflikty spowodowane próbą jednoczesnego korzystania z tych samych zasobów. System operacyjny troszczy się o eliminowanie tych konfliktów i taki przydział zasobów, aby w możliwie najlepszy sposób zapewnić efektywne i wydajne ich wykorzystanie.

Z funkcją dystrybucyjną nierozerwalnie związana jest funkcja sterująca. Polega ona na nadzorowaniu działania programów użytkownika, przeciwdziałaniu błędom i zapobiegania sytuacjom awaryjnym i nieprawidłowemu wykorzystaniu komputera. Jednym z zadań systemu operacyjnego jest na przykład sterowanie pracą urządzeń wejścia-wyjścia i zapewnienie poprawnej współpracy jednostki centralnej z urządzeniami peryferyjnymi takimi jak klawiatura czy drukarka.

 

NASTĘPNA