W latach sześćdziesiątych ubiegłego stulecia rozpoczęto prace nad zbudowaniem sieci komputerowej, która mogła by zapewnić komunikację między komputerami pracującymi w różnych sieciach lokalnych i znajdujących się w dużych odległościach od siebie. Pierwsze tego rodzaju sieci powstały w ośrodkach wojskowych, a następnie zaczęły szybko się rozwijać w ośrodkach naukowych i akademickich.

Internet to sieć komputerowa o zasięgu globalnym łącząca ze sobą setki tysięcy małych i dużych sieci lokalnych oraz pojedyncze komputery.

Dzisiaj Internet jest siecią o zasięgu globalnym i jest dostępny dla każdego użytkownika.

Ogólna struktura sieci Internet składa się z  sieci lokalnych i pojedynczych komputerów oraz z szybkiej sieci szkieletowej. Sieć szkieletowa służy do przekazywania danych między sieciami lokalnymi.

Wśród komputerów pracujących w sieci można wyróżnić dwa typy nazywane serwerami i klientami. Serwer to komputer, który udostępnia swoje zasoby innym komputerom w sieci, np. udostępnia dane z sesji giełdowej. Klient to komputer, który korzysta z zasobów serwerów, np. domowy komputer, który łączy się poprzez sieć z serwisami informacyjnymi. (Nowoczesny system organizacji sieci zbudowany na podstawie tych założeń nosi nazwę modelu klient-serwer). Komputer podłączony do sieci Internet nazywa się też hostem.

 

Możliwości wykorzystania sieci Internet są bardzo różnorodne Wśród nich można wyróżnić kilka najważniejszych. Noszą one nazwę usług. Do najważniejszych usług oferowanych w sieci Internet należą:

 

World Wide Web (WWW) powstał około 1990 roku. Za jego twórcę uważany jest Anglik Sir Tim Berners-Lee, pracownik CERN (ang. European Organization for Nuclear Research – Europejskie Centrum Badań Molekularnych w Szwajcarii). Pracował on razem z grupą programistów nad stworzeniem systemu wymiany informacji dla naukowców. Umożliwił komputerom znajdującym się fizycznie w różnych miejscach wyświetlanie tekstu, który zawierał łącza (ang. links – po polsku odnośniki lub potocznie linki) do innych plików. Był to początek języka HTML (ang. Hypertext Markup Languagejęzyk hipertekstowego znakowania informacji), języka do tworzenia stron (zwanych też witrynami lub dokumentami) internetowych. Łącza stały się cechą zasadniczą witryn. Dzięki nim strony mogą zawierać informacje o wzajemnych relacjach, użytkownik może przechodzić z jednego dokumentu do drugiego. Tim Berners-Lee opracował także pierwowzory protokołu HTTP (ang. Hypertext Transfer Protocol – protokół przesyłania dokumentów HTML) i URL (ang. Universal Resource Locator – adres internetowy, unikalny identyfikator każdego dokumentu w sieci).

WWW jest tak zwanym systemem hipermedialnym umożliwiający użytkownikowi dostęp interakcyjny do gromadzonych informacji.

Pojęcie systemu hipermedialnego stanowi rozszerzenie zwykłego systemu hipertekstowego.

Oba te systemy są zbiorem dokumentów. Każdy z tych dokumentów ma jednak jedną charakterystyczną cechę: zawiera odnośniki (odsyłacze) do innych dokumentów w zbiorze, które to z kolei mogą zawierać odsyłacze do następnych dokumentów i tak dalej. Każdy odsyłacz zawarty w dokumencie jest związany ze wskazywalną przez użytkownika częścią dokumentu. Wybranie takiego odsyłacza powoduje uzyskanie dostępu do kolejnej informacji umieszczonej w systemie.

Na uwagę zasługuje fakt, że cały system usługi WWW jest specyficzną bazą danych. Stanowi on przykład rozproszonej bazy danych.

Ze względu na rozproszoną strukturę systemu hipermedialnego mogą zdarzać się sytuacje w których odsyłacze zawarte w dokumentach tego systemu są niepoprawne. Natrafiać na taką sytuacje otrzymujemy najczęściej komunikat, o tym że dana strona nie jest dostępna.

 

 

WWW działa w oparciu o pewien schemat, który wygląda zawsze tak samo bez względu na zastosowane oprogramowanie i technologie. Schemat działania WWW ilustruje rysunek 1:

 

Rysunek 1 Schemat działania World Wide Web oraz protokołu HTTP

 

Pierwszym krokiem jest otwarcie połączenia za pomocą protokołu transmisji TCP pomiędzy komputerem, na którym zainstalowana jest przeglądarka internetowa (A), a serwerem (B). Następne zadania są realizowane przez protokół HTTP, który jest położony w wyższej warstwie (w warstwie aplikacji według modelu warstwowego OSI) niż protokół TCP.

Protokół HTTP uczestniczy w następujących procesach (numery odpowiadają numerom na rysunku):

  1. przeglądarka wysyła zlecenie do serwera WWW; każde zlecenie składa się z metody, identyfikatora zasobu oraz oznaczenia wersji protokołu; po wysłaniu pierwszej linii zlecenia przesyłane są inne informacje o serwerze WWW   formie nagłówków HTTP,
  2. jeśli wysłane przez przeglądarkę zlecenie dotyczy dynamicznie generowanego dokumentu HTML, serwer przetwarza odpowiedni skrypt generując odpowiedni kod HTML,
  3. po otrzymaniu zlecenia serwer odpowiada klientowi, wysyła nagłówki odpowiedzi – informacje o sobie i zwracanym dokumencie, informacje dotyczące oprogramowania serwera oraz ustawienia cookie; po wysłaniu nagłówków serwer wysyła pustą linię, a następnie właściwy dokument w formacie określonym przez jeden z nagłówków wysłanych przez przeglądarkę.

Gdy protokół HTTP zakończy wysyłanie danych, zamykane jest połączenie TCP.

 

Język HTML jest językiem opisu struktury. Nie służy on do podawania szczegółów dotyczących wyglądu strony. Podaje on natomiast informacje o strukturze dokumentu, czyli wskazówki dla przeglądarki w jaki sposób ma go pokazywać. Stąd też ten sam dokument zapisany w HTML może być różnie prezentowany w zależności od zastosowanej przeglądarki.

HTML jest też językiem bezformatowym. Oznacza to że przejścia do nowego wiersza, czy wielokrotne spacje są tutaj ignorowane. Wymagana struktura dokumentu uzyskiwana jest za pomocą specjalnych elementów języka zwanych znacznikami.

Znacznik ma postać nazwy ujętej w znaki mniejszości i większości. Znacznik NAZWA może więc w dokumencie HTML wyglądać tak:

<NAZWA>

Taki znacznik określa operację lokalną lub początek operacji formatującej.

Znacznik określający koniec operacji wygląda podobnie, z tym przed jego nazwą umieszcza się znak prawego ukośnika. Może więc wyglądać tak:

</NAZWA>

Każdy dokument zapisany w języku HTML jest podzielony na dwie główne części:

Nagłówka

Zawiera szczegółowe informacje o dokumencie; umieszczany jest między znacznikami <HEAD> i </HEAD>

i

Treści dokumentu

Czyli całej reszty; umieszczana jest między znacznikami <BODY> i <BODY>.

 

 

Podstawowa struktura dokumentu w języku HTML wygląda tak:

 

<HTML>

<HEAD>

<TITLE>

tutaj jest tytuł dokumentu

</TITLE>

</HEAD>

<BODY>

tutaj jest treść dokumentu

</BODY>

</HTML>

 

Znaczenie poszczególnych znaczników jest następujące:

Para <HTML>, </HTML> oznacza początek i koniec dokumentu HTML

Para <HEAD>, </HEAD> oznacza początek i koniec nagłówka

Para <BODY>, </BODY> oznacza początek i koniec treści dokumentu

Para <TITLE, </TITLE> w obrębie nagłówka oznaczają początek i koniec tytułu dokumentu.

 

Tekst dokumentu HTML może być zapisany tak jak powyżej, czyli z odpowiednimi wcięciami. Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, aby ten dokument zapisać tak:

 

<HTML><HEAD><TITLE>tutaj jest tytuł dokumentu </TITLE></HEAD><BODY>tutaj jest treść dokumentu </BODY></HTML>

 

Z punktu widzenia przeglądarki stosowanie wcięć czy spacji nie ma znaczenia. Ta pierwsza forma jest jednak dużo czytelniejsza. Łatwiej w niej zorientować się w strukturze dokumentu i znaleźć ewentualne błędy.

 

Przykładowe znaczniki

BR

Znacznik <BR> nakazuje przeglądarce przejście do nowego wiersza. Pomiędzy wiersze nie jest wstawiany żaden odstęp.

P

Znacznik <P> definiuje akapit

Hi

Znacznik <Hi>, gdzie i =1,2,..,6, oznacza początek nagłówka poziomu i. Na przykład tekst nagłówka najbardziej znaczącego poziomu jest ujęty w znaczniki <H1> , </H1>.

UL

Znacznik <UL> oznacza początek listy nieuporządkowanej, czyli takiej w której lista nie jest porządkowana według numerów. Każda pozycja na liście jest poprzedzana znacznikiem <LI>. Przeglądarka najczęściej poprzedza każdy element listy kropką.

IMG

Znacznik ten pozwala na dołączenie grafiki do dokumentu. Jego użycie może być następujące

<IMG SRC=”moj_obrazek.gif”>

Zastosowanie takiego znacznika spowoduje umieszczenie na stronie WWW w miejscu zastosowania znacznika obrazka zapisanego w pliku moj_obrazek.gif.

A

Za pomocą znacznika <A> realizowane są odsyłacze hipertekstowe. Znacznik ten definiuje tak zwaną kotwicę (ang. anchor). Aby użyć dowolny fragment dokumentu jako odsyłacza, wskazany fragment dokumentu należy ująć między znacznikami <A> , </A>. Kotwica może wskazywać na połączenie do obiektu docelowego lub do innego miejsca w tym samym dokumencie. Jeśli połączenie ma być realizowane do innego dokumentu, to położenie obiektu definiowane jest przez parametr HREF.

Prosty odsyłacz hipertekstowy może wyglądać tak:

<A HREF=”wstep.htm”> Wprowadzenie </A>

Umieszczenie takiego wpisu w dokumencie spowoduje zaznaczenie tekstu Wprowadzenie jako odsyłacza do dokumentu wstep.htm.

 

NASTĘPNA